Marta (dziś Martew) z kościołem Wszystkich Świętych, z fundacji za-pewne XIII w., wymieniona jest w wykazie parafii 1349 r. Pleban Piotr miał 1439 r. w konsystorzu poznańskim sprawę z plebanem drozdowskim Wojciechem. Dawno, przed 1522 r. parafia ta przyłączona została jako

filialna do pobliskiej Chwarstnicy, a po odzyskaniu kościoła z rąk inno-wierców była filią Tuczna. Z pierwotnych 4 łanów roli plebańskiej po-zostały tylko dwa, a drugie dwa trzymali jeszcze Wedelscy i kasztela-nowa przemęcka (Zarembina). Odzyskano również meszne i rolę kościelną (1607).

Położona w enklawie Puszczy Drawskiej miejscowość powstała zapewne w początku XIV w. w wyniku kolonizowania ziem między Drawą a Gwdą przez Wedlów z Tuczna, z których majętnością była związana aż do XVIII w. Wzmiankowana w 1331 r. W 1349 Martew miała własną parafię, a więc zapewne i własny kościół drewniany. Krótko po połowie XVI w. przeszedł on w ręce protestantów i zo-stał odzyskany ok. 1607 r. Wkrótce potem sprawiono nowy ołtarz główny i ambonę oraz dzwon z 1611 r. Ówczesny kościół musiał być nieco wyższy niż obecny, o czym świadczy wysokość ołtarza, nie mieszczącego się w świetle belek stropowych obecnego kościo-ła, a przeniesionego ze starszego. W 1641 nie ma kościoła w Mar-twi, możliwe że spłonął, aczkolwiek dziwnym byłoby, aby w czasie pożaru ocalał ołtarz (pożar wsi w 1625 r. informacja wątpliwa, mo-że dotyczyć pożaru w Chwarstnicy). Informacja o braku kościoła w 1641 r. zapewne jest źle interpretowana. Nie wydaje się, aby przez ponad 50 lat nie było tu świątyni, skoro zachowało się wyposażenie starsze niż z 1630 r.

Obecny budynek wzniesiono w tymże roku i powiększono zape-wne w 2 poł. XVIII w., zmieniając wówczas też okna. Datowanie zakrystii trudne do ustalenia, ze względu na brak cech stylowych i całkowite otynkowanie. Ponieważ ściana zakrystii styka się z o-knem nawy zdaje się to wskazywać na późniejsze przybudowanie zakrystii, może również w XVIII w. Wieś miała wówczas stosunko-wo wielu mieszkańców (ok. 200) i dla ich pomieszczenia w kościele potrzeba było ok. 50 m², a przed rozbudową kościół dysponował ok. 30 m² dla wiernych.

1964 r.

2009 r.

2009 r.

predella - Tobiasz z aniołem

Materiał: ściany konstrukcji szachulcowej, po stronie południowej zewnątrz i wewnątrz otynkowane, ściana szczytowa oszalowana, podmurówka kamienna otynkowana zaprawą cementową, wypełnienie pól konstrukcji szachulcowej prawdopodobnie gliną, pola otynkowane, zakrystia murowana, obustronnie otynkowana. Elementy konstrukcji drewnianej połączone kołkami drewnianymi. Nad nawą strop drewniany nagi, w zakrystii drewniany z podsufitką. Belki stropu nowy uszczelnione przy ścianach mieczami, wycinanymi w profile wklęsło-wypukłe. Na jednej z belek środkowych motyw wycinanego zębnika. Między belkami a powałą wklęsło profilowane listwy pomalowane na żółto. Belki stropu malowane w kolorze jasnoniebieskim. W 2/3 długości nawy zdwojone belki stropowe, podparte niżej belką dodatkową z mieczami; w tym miejscu była pierwotnie ściana szczytowa, powiększeniem kościoła. Usztywnienie konstrukcji tworzy także belka, balustrady empory muzycznej. W belce z zębnikiem widoczne ślady po 4 obejmach metalowych do podwieszenia do konstrukcji dachu. Więźba dachowa jętkowa. W płaszczyźnie pierwotnej ściany szczytowej wmontowana pomiędzy krokwie i strop konstrukcja składająca się z trzech słupów, pomiędzy którymi są po dwa, rygle wyżej łączy całość jętka. Krokwie częściowo oryginalne. Pokrycie dachu dachówką karpiówką ceramiczną w łuskę, pojedynczo. Nad zakrystią dachówka zakładkowa. Posadzka z płytek terakotowych, współczesna, pierwotnie podłoga biała schowana pod ławkami. Schody na emporę muzyczną drewniane drabiniaste, balustrada prosta ze szczeblinami. Drzwi zachodnie do nawy dwuskrzydłowe deskowane szalowane, tego samego typu, lecz jednoskrzydłowe w ścianie południowej, w nadprożu data 1680, wymalowana farbą. Okna ościeżnicowe pojedyncze ze słupkiem, dzielone szczeblinami na 8 kwater, niektóre szyby oryginalne. W zakrystii wąskie okna jednoskrzydłowe krosnowe.

Rzut: budynek na planie wydłużonego prostokąta, zamkniętego od wschodu trójbocznie, z dostawioną od północy kwadratową zakrystią. Wnętrze jednoprzestrzenne.

2009 r.

Bryła: budynek niepodpiwniczony z niskim, prostopadłościennym korpusem. Dach dwuspadowy z brogami nad trójbocznym zamknięciem prezbiterium. Na kalenicy krzyż na postumencie z blachy ocynkowanej. Niższa zakrystia z dachem dwuspadowym o kalenicy poprzecznej do osi kościoła.

Wnętrze: proste bez dekoracji, balustrada empory muzycznej z płycinami przedzielonymi półkolumienkami. Ołtarz
i ambona barokowe. Instalacja elektryczna i odgromowa.